کاشت نخود فرنگی و آفات و بیماری‌ها

کاشت نخود فرنگی، آفات و بیماری‌ها، روش‌های کنترل و تغذیه کودی

•  مقدمه

  نخود فرنگی (Pisum sativum) یکی از گیاهان مهم خانواده بقولات است که به دلیل ارزش غذایی بالا و نقش آن در تناوب زراعی، مورد توجه کشاورزان قرار دارد.

• این گیاه به عنوان منبع پروتئین، ویتامین‌ها و مواد معدنی در رژیم غذایی انسان و دام استفاده می‌شود. برای دستیابی به عملکرد مطلوب، مدیریت صحیح کاشت، کنترل آفات و بیماری‌ها و برنامه تغذیه کودی مناسب ضروری است.

•  ۱. کاشت نخود فرنگی

•  ۱.۱. انتخاب رقم

  انتخاب رقم مناسب نخود فرنگی با توجه به شرایط اقلیمی منطقه، مقاومت به آفات و بیماری‌ها و هدف کشت (تازه‌خوری یا خشک‌کردن) بسیار مهم است. ارقامی مانند*Green Arrow، Lincol * و *Wand * از جمله ارقام متداول هستند.

•  ۱.۲. زمان کاشت

  نخود فرنگی گیاهی فصل خنک است و بهترین زمان کاشت آن در مناطق معتدل، اوایل بهار یا پاییز است. دمای مناسب برای جوانه‌زنی بین ۱۰ تا ۲۰ درجه سانتی‌گراد است.

•  ۱.۳. آماده‌سازی خاک

  خاک باید دارای زهکشی مناسب و غنی از مواد آلی باشد. pH مناسب خاک برای نخود فرنگی بین ۶ تا ۷.۵ است. شخم زدن و تسطیح خاک قبل از کاشت ضروری است.

•  ۱.۴. روش کاشت

  کاشت نخود فرنگی به صورت ردیفی با فاصله ۲۰ تا ۳۰ سانتی‌متر بین بوته‌ها و ۴۵ تا ۶۰ سانتی‌متر بین ردیف‌ها انجام می‌شود. عمق کاشت بذر نیز باید بین ۲.۵ تا ۵ سانتی‌متر باشد.

•  ۲. آفات و بیماری‌های نخود فرنگی

•  ۲.۱. آفات مهم

•  ۲.۱.۱. شته‌ها (Aphids)

  شته‌ها از شیره گیاهی تغذیه کرده و باعث کاهش رشد گیاه و انتقال بیماری‌های ویروسی می‌شوند.

•  ۲.۱.۲. کرم غوزه نخود (Pea Pod Borer)

  لارو این آفت به غوزه‌ها و دانه‌ها حمله کرده و باعث کاهش کیفیت و کمیت محصول می‌شود.

•  ۲.۱.۳. سوسک برگ‌خوار نخود (Pea Leaf Weevil)

  این آفت از برگ‌ها و جوانه‌های گیاه تغذیه کرده و باعث کاهش سطح فتوسنتز و رشد گیاه می‌شود.

•  ۲.۲. بیماری‌های مهم

•  ۲.۲.۱. سفیدک پودری (Powdery Mildew)

  این بیماری قارچی باعث ایجاد لایه سفید رنگ روی برگ‌ها و ساقه‌ها شده و در نهایت منجر به کاهش فتوسنتز و عملکرد گیاه می‌شود.

•  ۲.۲.۲. پژمردگی فوزاریومی (Fusarium Wilt)

  این بیماری قارچی باعث پژمردگی و زردی برگ‌ها و در نهایت مرگ گیاه می‌شود.

•  ۲.۲.۳. لکه‌برگی باکتریایی (Bacterial Blight)

  این بیماری با ایجاد لکه‌های قهوه‌ای روی برگ‌ها و غلاف‌ها باعث کاهش عملکرد می‌شود.

•  ۳. روش‌های کنترل آفات و بیماری‌ها

•  ۳.۱. کنترل زراعی

  – استفاده از ارقام مقاوم به آفات و بیماری‌ها.

  – رعایت تناوب زراعی برای کاهش جمعیت آفات و بیماری‌ها.

  – جمع‌آوری و از بین بردن بقایای گیاهی آلوده.

•  ۳.۲. کنترل بیولوژیک

  – استفاده از دشمنان طبیعی آفات مانند زنبورهای پارازیتوئید و کفشدوزک‌ها برای کنترل شته‌ها.

  – استفاده از قارچ‌های آنتاگونیست مانند *Trichoderma* برای کنترل بیماری‌های قارچی.

•  ۳.۳. کنترل شیمیایی

  – استفاده از سموم شیمیایی در صورت لزوم و با رعایت دوز توصیه‌شده.

•  سموم پیشنهادی:

  – شته‌ها: ایمیداکلوپرید (Imidacloprid) یا پیریمیکارب (Pirimicarb).

  – کرم غوزه نخود: اسپینوساد (Spinosad) یا ایندوکساکارب (Indoxacarb).

  – سفیدک پودری: قارچ‌کش‌های مانند تبوکونازول (Tebuconazole) یا تری‌فورین (Triforine).

  – پژمردگی فوزاریومی: استفاده از قارچ‌کش‌های سیستمیک مانند بنومیل (Benomyl).

• سموم مورد نیاز برای علف های هرز نخود فرنگی:

• کنترل علف‌های هرز در مزرعه نخود فرنگی، می‌توان از سموم علف‌کش مختلفی استفاده کرد.

• انتخاب سم مناسب به نوع علف‌های هرز موجود در مزرعه و مرحله رشد نخود فرنگی بستگی دارد. برخی از سموم رایج برای کنترل علف‌های هرز در نخود فرنگی عبارتند از:1. علف‌کش‌های پیش از کاشت (Pre-plant herbicides):

  – پندیمتالین (Pendimethalin): این علف‌کش برای کنترل علف‌های هرز پهن‌برگ و باریک‌برگ در مرحله قبل از کاشت استفاده می‌شود.2. علف‌کش‌های پیش از رویش (Pre-emergence herbicides):

  – متولاکلر (Metolachlor): این علف‌کش برای کنترل علف‌های هرز باریک‌برگ و برخی از علف‌های هرز پهن‌برگ در مرحله قبل از رویش استفاده می‌شود.3. علف‌کش‌های پس از رویش (Post-emergence herbicides):

  – فنوکساپروپ-اتیل (Fenoxaprop-P-ethyl): این علف‌کش برای کنترل علف‌های هرز باریک‌برگ در مرحله پس از رویش استفاده می‌شود.

  – ایموزاپیر (Imazethapyr): این علف‌کش برای کنترل علف‌های هرز پهن‌برگ و برخی از علف‌های هرز باریک‌برگ در مرحله پس از رویش استفاده می‌شود.

  4. علف‌کش‌های انتخابی (Selective herbicides):
  – سولفوسولفورون (Sulfosulfuron): این علف‌کش برای کنترل علف‌های هرز پهن‌برگ و باریک‌برگ در مرحله پس از رویش استفاده می‌شود.

  نکات مهم:
  – قبل از استفاده از هر نوع سم، برچسب محصول و دستورالعمل‌های سازنده را به دقت مطالعه کنید.
  – دوز و زمان استفاده از سموم باید با توجه به شرایط مزرعه و نوع علف‌های هرز تنظیم شود.
  – استفاده از سموم باید با رعایت اصول ایمنی و حفاظت از محیط زیست انجام شود.

  برای انتخاب دقیق‌ترین سم و دوز مناسب، بهتر است با کارشناسان گیاه‌پزشکی یا کشاورزی مشورت کنید

•  ۴. برنامه تغذیه کودی

•  ۴.۱. کودهای پایه

  – کودهای نیتروژنه: نخود فرنگی به دلیل توانایی تثبیت نیتروژن هوا، نیاز کمتری به کودهای نیتروژنه دارد. با این حال، در مراحل اولیه رشد، استفاده از 10 تا 15 کیلوگرم نیتروژن در هکتار توصیه می‌شود.

  – کودهای فسفره: 10 تا 15 کیلوگرم P2O5 در هکتار قبل از کاشت.

• ۴.۲. کودهای میکرو

  – روی (Zn): ۵ تا ۱۰ کیلوگرم سولفات روی در هکتار.

  – بر (B): ۱ تا ۲ کیلوگرم بوراکس در هکتار.

• ۴.۳. کوددهی سرک

  – در مرحله گلدهی و تشکیل غلاف، استفاده از کودهای حاوی ریزمغذی‌ها مانند منیزیم و کلسیم توصیه می‌شود.

•  نتیجه‌گیری

  کشت موفق نخود فرنگی نیازمند مدیریت صحیح کاشت، کنترل آفات و بیماری‌ها و برنامه تغذیه کودی مناسب است. با رعایت این اصول، می‌توان به عملکرد مطلوب و کیفیت بالای محصول دست یافت.

• استفاده از روش‌های کنترل تلفیقی (IPM) و کاهش مصرف سموم شیمیایی، علاوه بر حفظ محیط زیست، باعث افزایش پایداری سیستم‌های کشاورزی می‌شود

• مقاله روش کاشت کلم بروکلی و آفات و بیماری‌ها و روش کشت پیاز و آفات و بیماری‌ها را مطالعه بفرمایید